Bankaların konut kredisi verme süreçlerini neredeyse durdurması ve maliyetlerin tarihi seviyelere ulaşması, emlak piyasasında ciddi bir sermaye daralmasına yol açtı. Bu tablo karşısında inşaat firmaları, üretim zincirinin aksamasını önlemek ve durgunlaşan satışları hareketlendirmek amacıyla kendi öz sermayelerini devreye soktu. Sektör aktörleri, alanın en geniş kapsamlı kampanya dönemini başlatarak alıcılara çeşitli ödeme kolaylıkları sunuyor.
Konut üreticileri, kâr marjlarından büyük ölçüde fedakarlık göstererek şirket bünyesinde sıfır faizli ve uzun vadeli ödeme planlarını hayata geçirdi. Bu stratejik yaklaşım, sadece ev sahibi olmak isteyen vatandaşlar için bir çözüm sunmakla kalmıyor, aynı zamanda satış trafiğini açarak konut üretiminin kesintisiz devam etmesini sağlıyor. Müteahhitlerin üstlendiği bu finansman yükünün arkasında, yalnızca bireysel satış hedefi değil, 260 alt sektörü besleyen ekonomik ekosistemi ayakta tutma zorunluluğu bulunuyor.
Sektörün sunduğu alternatif ödeme modelleri
İnşaat sektörü; demirden çimentoya, cam sanayisinden mobilyaya kadar birçok alt kalemi doğrudan etkileyerek ülke ekonomisinde lokomotif görevi görüyor. Firmaların faiz maliyetlerini sırtlanarak sunduğu kampanyalar, yeni şantiyelerin kurulmasına zemin hazırlarken, yüz binlerce kişiye istihdam sağlayan tedarik zincirinin kilitlenmesini engelliyor. Sektör temsilcilerinin inisiyatif alması, daralan piyasalara nefes aldırırken arzın devamlılığını güvence altına alıyor.
Firmaların uyguladığı ödeme seçenekleri arasında 24, 36 ve 48 ay vadeli planlar öne çıkıyor. Yüzde 30 veya 50 peşinat veren alıcılara, kalan tutar şirket bünyesinde 24 ile 48 ay arasında sıfır faizle veya piyasanın çok altında olan yüzde 1,5 gibi oranlarla vadelendiriliyor. Nakit birikimi bulunmayan ancak aylık ödeme gücü olan vatandaşlar için ise peşinat tutarı konut teslimine veya bir yıl sonrasına erteleniyor.
Aylık taksit yükünü hafifletmek isteyenler için ara ödemeli (balon) sistem de uygulanıyor. Bu modelde her 6 ayda bir veya yılda bir kez toplu ara ödeme yapılıyor. Ayrıca "hem kira hem taksit ödeyemem" diyen alıcılar için taksiti teslimde başlatma seçeneği sunuluyor; ev inşaat halindeyken sadece peşinat alınıyor, taksitler anahtar tesliminden sonra başlıyor. Yasal olarak bankalarda yüksek olan peşinat oranları da şirket içi sözleşmelerde yüzde 10 veya 20 seviyelerine çekilerek giriş kolaylaştırılıyor.
