Ticaret Bakanlığı, gayrimenkul sektöründeki ilan kirliliğini ve yetki karmaşasını önlemek amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS) kapsamını genişletiyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, bir taşınmazın pazarlama ve satış sürecinde yalnızca tek bir emlak işletmesinin yetkili olması hedeflenirken, yetkilendirme işlemlerinin tamamen e-Devlet altyapısı üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.
Mevcut uygulamada mülk sahipleri, aynı konut veya arsa için farklı emlak ofislerine paralel olarak yetki verebiliyordu. Bu durum, aynı ilanın farklı fiyat ve koşullarla defalarca yayımlanmasına neden oluyordu. Getirilmesi planlanan yeni sistemle, bir taşınmaz için sadece bir emlak işletmesi ile sözleşme yapılabilmesi ve bu yetkinin resmi kayda geçirilmesi zorunlu hale gelecek.
Yetki iptalinde ilan otomatik kalkacak
Düzenleme kapsamında, taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasında imzalanan yetkilendirme sözleşmesinin e-Devlet sistemi üzerinden tanımlanması esası getiriliyor. Sözleşme, ilan yayınlama izniyle birlikte sisteme aktarılacak ve satış sürecindeki yetkinin yasal dayanağını oluşturacak.
Sistemin en kritik işlevlerinden biri ise şeffaflık olacak. Eğer taşınmaz sahibi yetkilendirmeyi iptal ederse, ilgili mülke ait tüm ilanlar platformlardan otomatik olarak yayından kaldırılacak. Bu sayede, geçerli yetkisi bulunmayan eski ilanların piyasada dolaşmasının ve alıcıları yanıltmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
EİDS’nin çalışma prensibi, kiralık taşınmazlarda 1 Ocak 2025 tarihinde başlamıştı. Satılık taşınmazları da kapsayacak şekilde ülke genelinde uygulanmaya başlayan sistemde süreç şu şekilde işliyor:
Taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerindeki “EİDS Yetki İşlemleri” ekranına giriş yaparak kendisine ait mülkü seçiyor. Ardından, çalışmak istediği emlak işletmesinin yetki belgesi numarasını sisteme girerek en fazla 3 aylık süreyle yetkilendirme yapıyor. Sistem tarafından otomatik oluşturulan Taşınmaz Kimlik Numarası, emlak danışmanına iletiliyor ve ilanlar bu referans numarası üzerinden yayınlanabiliyor.
Bireysel vatandaşların kendi mülklerini emlakçı aracılığı olmadan satmak istemeleri durumunda da mülkiyet bilgilerinin sistem üzerinden doğrulanması şartı aranıyor. Ayrıca, birinci derece yakınlar tarafından verilen ilanlarda akrabalık ve mülkiyet kontrolleri titizlikle gerçekleştiriliyor. Bu uygulamayla, internet ortamındaki gayrimenkul ilanlarının sadece gerçek mal sahipleri veya resmi yetki almış emlak işletmeleri tarafından verilmesi garanti altına alınmış oluyor.
Güvenli ödeme sistemi için tarih netleşmedi
Sektörde gündemde olan bir diğer önemli gelişme ise Güvenli Ödeme Sistemi. Gayrimenkul satışlarında para transferlerinin daha güvenli ve denetlenebilir şekilde gerçekleşmesi amacıyla hazırlanan bu sistemin 1 Ekim’de yürürlüğe girmesi planlanıyordu.
Ancak sektör temsilcileri, gerekli altyapı ve entegrasyon çalışmalarının henüz tamamlanmadığını belirterek uygulamanın başlangıç tarihinin ertelenebileceğine dikkat çekiyor. Ticaret Bakanlığı’nın, teknik hazırlıkların durumuna göre Güvenli Ödeme Sistemi’nin kesin yürürlük tarihini netleştirmesi bekleniyor.
