Türkiye'de değişen demografik yapı ve artan yaşam maliyetleri, gayrimenkul piyasasındaki tercihleri yeniden şekillendiriyor. Ortalama hane halkı büyüklüğünün azalması ve konut giderlerinin bütçedeki payının yükselmesi, tüketicileri daha küçük ancak fonksiyonel evlere yönlendiriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2023 yılında 3,14 olan ortalama hane halkı büyüklüğü 2025'te 3,08 kişiye geriledi. Bu dönemde tek başına yaşayanların oluşturduğu hanelerin toplam içindeki payı ise yüzde 19,7'den yüzde 20,5'e yükseldi. Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, hanelerin yaklaşık yüzde 44'ünün bir veya iki kişiden oluştuğuna dikkat çekerek bu durumun konut talebinin niteliğini doğrudan etkilediğini belirtti.
Konut tercihlerindeki değişimin bir diğer önemli nedeni ise artan maliyetler. TÜİK verileri, hane halkı tüketim harcamaları içinde konut ve kiranın payının 2023'te yüzde 23,9'dan 2025'te yüzde 29,3'e çıktığını gösteriyor. Tek kişilik hanelerde bu oranın yüzde 41'e kadar yükselmesi dikkat çekiyor. Özelmacıklı, bu tablonun tüketicilerin artık sadece satış veya kira bedeline değil, aidat, enerji ve bakım gibi toplam yaşam maliyetlerine odaklandığını gösterdiğini ifade etti.
Metrekareden çok verimli kullanım aranıyor
Bu iki temel eğilim, piyasada 1+1 ve 2+1 gibi kompakt konutlara olan ilgiyi artırıyor. Özelmacıklı, konut seçiminde büyüklükten ziyade kullanım biçiminin önem kazandığını vurguladı. Özellikle 60-70 metrekarelik dairelerde net-brüt alan farkı, oda yerleşimi, depolama imkanları ve gün ışığı gibi unsurların satın alma kararında belirleyici olduğunu söyledi. Enerji verimliliği yüksek ve işletme maliyeti düşük konutların önümüzdeki dönemde daha fazla talep göreceğini öngördü.
Gayrimenkulde artık dairenin kaç metrekare olduğuna odaklanılmaması gerektiğini belirten Özelmacıklı, asıl sorulması gereken soruyu şöyle ifade etti: “Bu metrekare bana ne sunuyor?”
Göç tercihlerinde de konut faktörü öne çıkıyor
Konut koşulları, şehirler arası göç hareketlerinde de önemli bir faktör haline geldi. 2025 yılında iller arasında yer değiştiren 2 milyon 475 bin kişiden 510 bin 226'sı, göç nedeni olarak daha iyi konut ve yaşam koşullarını gösterdi. Bu rakam, şehir değiştiren her beş kişiden birinin daha iyi bir ev için taşındığını ortaya koyuyor. Aynı yıl içinde 60 bin 22 kişi ise yeni bir ev satın aldığı için başka bir şehre göç etti.
Özelmacıklı, bu trendler ışığında yatırımcıların da tercihlerini gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Üniversitelere, iş merkezlerine ve sosyal alanlara yakın, ulaşım imkanları gelişmiş bölgelerdeki fonksiyonel 1+1 ve 2+1 konutlara talebin güçlenebileceğini belirtti.
