Türkiye genelinde temmuz ayında konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17'lik bir düşüşle 123 bin 603 adet olarak gerçekleşti. Yılın ilk yedi aylık dönemindeki toplam satış adedi ise yüzde 5,5 azalarak 823 bin 119'a geriledi. Bu genel düşüş eğilimine rağmen, ipotekli (kredili) satışlarda tam tersi bir tablo gözlemlendi. Temmuz ayında kredili satışlar yıllık bazda yüzde 24 artış gösterdi.
Yılın ilk yedi ayını kapsayan verilerde de benzer bir ayrışma dikkat çekiyor. Ocak-temmuz döneminde toplam 166 bin 682 konut kredi kullanılarak satıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 30,9'luk bir artış anlamına geliyor. Bu durum, piyasadaki talebin yok olmadığını, ancak uygun finansman koşullarına daha bağımlı hale geldiğini gösteriyor.
Fiyatlar reel olarak geriliyor
Alıcıları harekete geçiren bir diğer önemli faktör ise konut fiyatlarının reel bazda gerilemesi oldu. Son bir yılda konut fiyatları nominal olarak yüzde 25 artsa da, bu artış enflasyonun altında kaldı. Enflasyondan arındırıldığında konut fiyatlarında yaklaşık yüzde 5'lik bir düşüş yaşandı. Fiyatlardaki reel gerilemenin yaklaşık 2,5 yıldır sürdüğü belirtiliyor.
Bu durum, alıcıların "bugün almazsam yarın daha pahalı olur" endişesinden ziyade, "uygun kredi bulursam alırım" beklentisine yönelmesine neden oluyor. Faizlerin gelecekte düşme ihtimali ve mevcut yüksek faizli kredilerin ileride yeniden yapılandırılabileceği beklentisi, bazı alıcıların piyasaya girmesini teşvik ediyor.
Altın ve seçim beklentisi
Konut talebini etkileyen bir diğer unsur da altın fiyatlarındaki hareketlilik olarak öne çıkıyor. Şubat-temmuz döneminde ons altının değerinde yaşanan yaklaşık yüzde 30'luk düşüş, altın birikimini konut alımında kullanmayı planlayan tasarruf sahiplerinin alım gücünü azaltmıştı. Ancak temmuz başındaki yaklaşık 3 bin 970 dolar seviyesinden ağustos ortasında 4 bin 400 dolar civarına yükselen ons altın, bu servet etkisini tersine çevirme potansiyeli taşıyor.
Piyasadaki bir diğer beklenti ise seçim atmosferinin yaklaşmasıyla birlikte finansal koşulların gevşetilebileceği yönünde. Faizlerin düşmesi ve bankaların konut kredisi iştahının artması, ertelenmiş talebin yeniden harekete geçmesini sağlayabilir. Reel olarak ucuzlayan fiyatlar, servet etkisi yaratan altın ve krediye erişimin kolaylaşması senaryolarının aynı anda gerçekleşmesi durumunda konut piyasasında yeni bir canlanma döngüsü başlayabilir.
