Türkiye'de yıllık yeni konut ihtiyacının 1 milyona yaklaştığı bir dönemde, Gayrimenkul Proje Pazarlama ve Satış Platformu (GPPS) Başkanı Bilge Özdemir, konut üretimini teşvik etmek amacıyla birinci el satışların önemine dikkat çekti. Platform, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilerde birinci el satışların daha detaylı analiz edilmesi gerektiğini vurguladı.
Sektör temsilcilerine göre artan nüfus, iç göç ve kentsel dönüşüm gibi faktörler nedeniyle Türkiye'nin yıllık yeni konut ihtiyacı 700 bin ile 1 milyon adet arasında değişiyor. Ancak yüksek girdi maliyetleri ve finansmana erişimdeki zorluklar yeni konut üretimini yavaşlatıyor. Bu durumun her yıl 300 bin ila 400 bin adet arasında net konut açığı oluşturduğu ifade ediliyor. Arzın talebin gerisinde kalması, hem konut sahipliği oranını düşürüyor hem de kiralık piyasasında fiyat baskısını artırıyor.
Üretim ekonomisi için kritik gösterge
GPPS Başkanı Bilge Özdemir, toplam satış rakamlarının tek başına üretim ekonomisinin sağlığını yansıtmadığını, bu nedenle birinci el satışların ayrı bir kategori olarak izlenmesi gerektiğini savundu. Özdemir'e göre birinci el satışlardaki artış, yeni projelerin hayata geçirilmesini teşvik ederek inşaat sektörüyle bağlantılı yaklaşık 260 alt sektörde istihdam ve ekonomik faaliyeti canlandırıyor.
Platformun yaptığı değerlendirmede, yeni üretilen bir konutun ilk kez satılmasının arzın yenilenmesi ve proje geliştiricilerin yeni yatırım kararları alması için finansal kaynak oluşturduğu belirtildi. Bu döngünün sağlıklı işlemesinin, tüketicilerin planlı ve yeni konut stokuna erişimini de kolaylaştırdığı vurgulandı.
TÜİK'ten üç başlıkta yeni veri istendi
GPPS, konut piyasasının üretim tarafını daha net görebilmek amacıyla TÜİK'ten birinci el satış verilerinin üç ayrı başlıkta yayımlanmasını talep etti. İstenen veriler şunlar oldu:
1. Genel birinci el konut satışları performansı.
2. Birinci el konut satışlarında banka kredisi ve diğer finansman modellerinin etkisini ölçmek için ipotekli satışlar.
3. Yabancı yatırımcıların doğrudan yeni projelerden yaptığı alımların takibi için yabancılara yönelik birinci el satışlar.
Bilge Özdemir, inşaat şirketlerinden sektör derneklerine kadar tüm paydaşları, birinci el satış verilerine odaklanarak ortak bir yaklaşım geliştirmeye çağırdı. Platforma göre konut açığının kalıcı çözümü, mevcut konutların el değiştirmesinden ziyade yeni üretimin sürdürülebilir şekilde artırılmasına bağlı.
