Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçlarına göre, vatandaşların gelecek 12 aya ilişkin fiyat ve yatırım öngörülerinde belirgin değişimler kaydedildi. Enflasyon beklentisindeki hafif artışa rağmen konut fiyatlarındaki artış beklentisi tüm demografik gruplarda düşüş gösterdi.
Ankete katılan hanehalkının 12 ay sonrasına yönelik yıllık enflasyon beklentisi, eylül ayında bir önceki aya kıyasla 0,02 puanlık artışla yüzde 45,60 seviyesinde gerçekleşti. Cinsiyet bazlı incelendiğinde erkeklerde beklenti yüzde 44,6'ya yükselirken, kadınlarda yüzde 47,0'e geriledi. Yaş gruplarında 18-39 yaş aralığında beklenti yüzde 44,1, 55 yaş ve üzerinde ise yüzde 48,3 olarak ölçüldü. Gelir dağılımında asgari ücret ve altı gelire sahip olanların enflasyon beklentisi yüzde 49,4 ile en yüksek seviyede yer aldı.
Fiyat artışlarında gıda ve enerji öne çıktı
Son bir yıl içinde fiyatları en çok artan ürün grupları sorulduğunda katılımcılar öncelikli olarak gıda ve yakıt-enerji kalemlerini işaret etti. Gıdayı fiyatı en çok artan grup olarak değerlendirenlerin payı yüzde 37,8 olurken, yakıt ve enerjiyi işaretleyenlerin oranı yüzde 36,2'ye yükseldi. Gelecek 12 ay için de benzer bir tablo öngörülüyor; gıda için beklenti yüzde 36,7, yakıt ve enerji için ise yüzde 34,7 olarak belirlendi. Kiraların en çok artacağına inananların oranı ise yüzde 14,6'ya geriledi.
Konut piyasasına ilişkin beklentilerde ise yumuşama sinyali veriliyor. Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarında yaşanacak artış beklentisi, bir önceki aya göre 1,44 puan azalarak yüzde 30,69 oldu. Bu düşüş tüm yaş, gelir ve eğitim gruplarında geçerli oldu. Örneğin, iki asgari ücret ve üzerinde geliri olanlarda konut fiyat artış beklentisi yüzde 29,1'e, yükseköğretim mezunlarında ise yüzde 29,9'a indi.
Döviz kuru beklentilerinde yukarı yönlü hareket dikkat çekti. 12 ay sonrası ABD doları kuru beklentisi, ağustos ayına göre 1,43 TL artarak 55,90 TL seviyesine ulaştı. Erkeklerde 56,8 TL, kadınlarda ise 54,7 TL olarak gerçekleşen bu beklenti, tüm gelir ve eğitim düzeylerinde artış gösterdi.
Yatırımcı rotasını altına çevirdi
Vatandaşların yatırım tercihlerinde altın ilk sıradaki yerini korurken payını artırdı. "Altın alırım" diyen katılımcıların oranı bir önceki aya göre 1,7 puan artışla yüzde 43,0'a yükseldi. Buna karşın gayrimenkul yatırımı ilgisinde azalma gözlendi. "Ev, dükkan veya arsa alırım" şeklinde cevap verenlerin oranı 3,5 puan düşerek yüzde 33,6 oldu.
Diğer yatırım araçları arasında döviz alacağını belirtenlerin oranı yüzde 4,2'ye, borsada değerlendireceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 3,2'ye çıktı. Vadeli mevduat tercih edenlerin payı yüzde 7,3 olarak kaydedildi. Araba almayı planlayanların oranı yüzde 3,5'e gerilerken, beyaz eşya ve mobilya gibi dayanıklı tüketim malı alacağını belirtenlerin payı yüzde 0,7 seviyesinde kaldı.
