İstanbul genelinde kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmayı hedefleyen "Yarısı Bizden" kampanyasının süresi resmen uzatıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla kampanyadan yararlanma hakkı 31 Aralık 2027 tarihine kadar geçerli olacak. İstanbul’un 39 ilçesindeki riskli yapı sahiplerini kapsayan uygulamada, finansman koşulları ve destek kalemleri netleşti.
Kampanyadan faydalanabilmek için projedeki yeni yapının, otopark ve sığınak alanları hariç tutulduğunda eski yapının brüt alanının en fazla bir buçuk katı olması gerekiyor. Süreç, teknik ve mali yeterliliğe sahip bir müteahhit ile sözleşme yapılmasıyla başlıyor. Ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın lisansladığı kuruluşlara risk tespiti yaptırılıyor. Hak sahipliği belirlendikten sonra ilçe belediyelerine başvuru yapılıyor ve Bakanlık tarafından belirlenen randevuda hibe taahhütnamesi ile kredi sözleşmesi imzalanarak sisteme dahil olunuyor.
Bina bazlı dönüşümlerde her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sağlanıyor. Bu kalemlerle birlikte bir konut için toplam destek tutarı 1 milyon 875 bin TL’ye ulaşıyor. Hak sahibinin mülkiyetindeki diğer her bir konut için ise ayrıca 1 milyon 750 bin TL kredi imkânı bulunuyor. İş yerleri için ise hibe ve kredi tutarı 437 bin 500 TL olarak uygulanırken, taşınma desteği yine 125 bin TL olarak veriliyor. Diğer her bir iş yeri için 875 bin TL ek kredi kullanılabiliyor.
Taşınma desteğinin kime ödeneceği konusunda kiracı ve ev sahibi ayrımı gözetiliyor. Evde ev sahibi ikamet ediyorsa ödeme kendisine, kiracı varsa kiracıya yapılıyor. Aylık dönüşüm kira desteği ile taşınma desteği aynı anda alınamadığı için hak sahiplerinin bu iki seçenekten birini tercih etmesi gerekiyor. Destek ödemeleri doğrudan vatandaşlara değil, inşaatın ilerleme durumuna göre müteahhit firmalara aktarılıyor. Kredi kullandırılırken gelir durumu veya kredi puanı sorgulanmıyor.
Kredi geri ödemeleri ve faiz koşulları
Hibe kısmında herhangi bir geri ödeme yükümlülüğü yok. Kredi taksitlerinin geri ödemesi ise yapı ruhsatının alınmasından iki yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vadeyle tamamlanıyor. Bu sayede vatandaşlar yeni konutlarına taşındıktan sonra taksit sürecine girmiş oluyor. İlk yıl faiz uygulanmayan kredide, sonraki yıllardaki taksit artışları TÜFE oranının yarısı kadar gerçekleşiyor.
Site tipi büyük ölçekli dönüşümlerde ise TOKİ veya Emlak Konut Genel Müdürlüğü devreye giriyor. Riskli yapı tespitinden sonra yüzde 100 uzlaşma sağlayan hak sahipleri, taleplerini Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü’ne iletiyor. Bu modelde 875 bin TL hibe ve 125 bin TL taşınma desteği sağlanırken, hibe tutarı bina maliyetinden düşülüyor ve kalan borç uzun vadeli taksitlerle ödeniyor.
