Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde müteahhidin binayı zamanında teslim etmemesi, arsa sahibine önemli hukuki haklar doğurabilir. Eski vergi dairesi Müdür yardımcısı olan ve sosyal medya üzerinden uzman görüşlerini paylaşan Vergi Hakkında Herşey, vatandaşların bu süreçte sadece beklemek zorunda olmadıklarını belirterek altı maddelik bir açıklama yaptı.
Sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinin aşılması halinde arsa sahibi, yaşadığı kira kaybını tazminat olarak talep edebilir. Sözleşmede belirli bir kira bedeli öngörülmüşse bu tutar esas alınırken, böyle bir hüküm yoksa bölgedeki emsal veya rayiç kira bedeli bilirkişi marifetiyle tespit edilir. Ayrıca sözleşmede geciken her gün veya ay için belirlenen cezai şartlar varsa, koşullar oluştuğunda müteahhitten bu ödeme de istenebilir. Kira tazminatı ile cezai şartın aynı anda talep edilip edilemeyeceği ise sözleşme metnindeki düzenlemelere göre değerlendirilmelidir.
Eksik işlerin tamamlanması ve fesih hakları
İnşaatın teknik şartnameye aykırı yapılması veya eksik bırakılması durumunda arsa sahibi; eksik işlerin tamamlanmasını, kusurlu imalatların giderilmesini ve gerekli şartlarda bunların bedelinin müteahhitten tahsilini isteyebilir. Gerekli görülen hallerde eksik işler başka bir yükleniciye yaptırılabilir ve ortaya çıkan masraflar asıl müteahhitten talep edilebilir.
Gecikmenin boyutu ve inşaatın geldiği aşama, sözleşmenin feshi veya sözleşmeden dönme konusunda belirleyicidir. İnşaat henüz başlangıç aşamasındaysa veya ekonomik amacına ulaşamayacak durumdaysa geriye etkili dönme gündeme gelebilir. Büyük ölçüde tamamlanmış projelerde ise ileriye etkili fesih değerlendirmesi yapılır. Bu konuda her olay için geçerli tek bir yüzde oranı bulunmadığından, davanın seyrini belirleyen unsurlar somut olayın şartlarına göre değişir.
Hukuki süreç başlamadan önce kat karşılığı inşaat sözleşmesi, teslim tarihini gösteren belgeler, ruhsat ve yapı kullanma izinleri, eksik veya kusurlu işleri gösteren fotoğraf ve videolar ile müteahhitle yapılan yazışmaların toplanması büyük önem taşır. Geç teslim durumunda hangi taleplerin birlikte ileri sürülebileceği; sözleşmenin içeriğine, teslim tarihine, gecikmenin nedenine, inşaatın tamamlanma seviyesine ve tarafların davranışlarına göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle dava açmadan önce sözleşmenin tamamının ve tapu ile inşaat durumunun birlikte incelenmesi gerekir.
