Başkent Ankara’da gayrimenkul piyasası, belediyelerden alınan rayiç bedel yazılarındaki sert artış nedeniyle yeni yıla “vergi şoku” ile girdi.
Tapu işlemleri öncesinde istenen rayiç bedellerin bazı bölgelerde 4-5 katına çıktığını gören alıcı ve satıcılar, tapu harcı ve vergi yükünün bir anda yükselmesiyle planlarını askıya almaya başladı. Sektör temsilcileri, artışın özellikle devir işlemlerini yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor.
TAPU HARCI YÜKSELDİ, İŞLEMLER DURMA NOKTASINA GELDİ
Konu ile ilgili olarak verilen detaylara göre yeni rayiç bedeller üzerinden hesaplanan tapu harçlarının, piyasadaki alım gücünü zorlayacak düzeye çıktığı ifade ediliyor.
Söz konusu bu durum; alıcıların geri çekilmesine, satıcıların satıştan vazgeçmesine ve daha önce imzalanmış bazı satış sözleşmelerinin iptal edilmesine yol açtı. Piyasada, “fiyat değil vergi maliyeti belirleyici hale geldi” yorumları öne çıkıyor.
5 YIL DOLMADAN SATIŞ YAPANLARA GELİR VERGİSİ BASKISI
Söz konusu artışın bir diğer sonucu ise değer artış kazancı üzerinden hesaplanan gelir vergisinde görülüyor. Gayrimenkulünü edinim tarihinden itibaren 5 yıl dolmadan satmayı planlayanlar, yükselen rayiç bedel nedeniyle beklediklerinden çok daha yüksek bir gelir vergisi hesabıyla karşılaşıyor.
Verilen örneklerden biri Çankaya’dan: Aralık 2022’de 2 milyon 500 bin TL bedelle alınan bir gayrimenkulün, Ocak 2026 itibarıyla rayiç bedelinin 11 milyon TL’ye çıktığı belirtiliyor. Bu tabloya göre satış halinde gelir vergisi yaklaşık 1 milyon 450 bin TL’ye, tapu harcı ise 800 bin TL seviyesine yaklaşabiliyor.
Rayiç bedellere itiraz etmek isteyen alıcı ve satıcıların belediyelere başvurduğu, ancak yapılan başvuruların sonuç vermediği aktarılıyor. Belediyelerin ise artışların, Maliye Bakanlığı kaynaklı yeni vergi dilimleri ve güncellemeler doğrultusunda yapıldığını belirterek geri adım atmadığı ifade ediliyor.
Ankara merkezli gayrimenkul şirketlerinden Gayrimenkul PR, yaşanan değişimin piyasada önemli bir denge kaymasına yol açabileceğini belirtti. Şirketin değerlendirmesine göre, artan vergi yükü özellikle birden fazla taşınmaza sahip mülk sahiplerini satışa yöneltebilir. Bu eğilim, kısa vadede satılık konut arzını artırarak fiyatları baskılayabilir.
Öte yandan, inşaat firmalarının da yükselen maliyet tablosu nedeniyle maliyetinin altında satış baskısıyla karşı karşıya kalabileceği vurgulanıyor. Vergi yükünün fiyatlara yansıtılması halinde ise alıcıların piyasadan çekilmesiyle “donma etkisi” oluşabileceği uyarısı yapılıyor.
Sektörde bir diğer beklenti de tapu harcının fiilen çoğu zaman alıcıya yüklendiği mevcut pratikte değişim yaşanması. Yeni dönemde alıcı tarafın yalnızca kendi payına düşen harcı ödemeyi kabul edebileceği, bu nedenle satıcı-alıcı pazarlıklarında harç paylaşımının daha görünür hale geleceği belirtiliyor.
Uzmanlar, rayiç bedel artışlarının kamu ve belediye gelirlerini yükseltebileceğini; ancak gayrimenkul ve inşaat sektörü açısından uyum süreci zor, piyasayı yavaşlatma riski yüksek bir dönemin başladığını değerlendiriyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: