Türkiye genelindeki kiralık mülk sözleşmelerinde yer alan kefalet imzalarının yüzde 95'i, Borçlar Kanunu ve Yargıtay tarafından belirlenen sert şekil şartlarına uyulmadığı için hukuken yok sayılıyor.
Türkiye genelinde konut ve iş yeri kiralama süreçlerinde standart bir prosedür olarak uygulanan kefillik müessesesi, eksik hukuki işlemler nedeniyle kağıt üzerinde kalıyor. Emlakçılarda veya hazır formlar üzerinden atılan imzalar, Borçlar Kanunu'ndaki ağır kriterleri karşılamadığı için ev sahiplerini güvencesiz bırakıyor.
Hukuk uzmanları, bir kefaletin geçerli olabilmesi için Türk Borçlar Kanunu'nun oldukça sıkı şekil şartları öngördüğünü hatırlatıyor. Piyasada genel kanının aksine, sözleşmenin altına sadece imza atmak kefili borç altına sokmaya yetmiyor.
El yazısı şartı kefaletin geçerliliğini belirliyor
Bir kefaletin hukuken vücut bulabilmesi için kefilin, sorumlu olduğu en yüksek tutarı hem rakamla hem de yazıyla bizzat kendi el yazısıyla metne işlemesi gerekiyor. Bununla da yetinilmeyerek, sözleşmenin imzalandığı günün tarihinin ve kefilin borçtan asıl borçluyla birlikte sorumlu olduğunu gösteren "müşterek müteselsil kefilim" ibaresinin de yine kefilin kendi kaleminden çıkması şart koşuluyor.
Bu unsurlardan birinin eksik olması ya da el yazısı yerine bilgisayar çıktısı olarak hazırlanması, kefaleti en baştan geçersiz kılıyor. Kira süresi uzadığında kefilin sorumluluğunun devam edebilmesi için sorumluluğun uzayan dönemde de devam edeceğinin sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması gerekiyor.
Yargıtay kararları kefilin sorumluluk sınırını çiziyor
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile güncel daire kararlarına göre, kefilin uzayan dönemde azami hangi süreyle ve hangi miktarla sınırlı olacağının sözleşmede net bir şekilde gösterilmesi zorunlu tutuluyor. Uzmanlar, bu sınırlamalar yoksa Yargıtay'ın kefili sadece ilk kira yılından sorumlu tuttuğunu ifade ediyor.
Konut kiralamalarında eş rızası alınması da kanuni bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Eğer kefil olacak kişi evliyse, eşinin bu kefalete yazılı rızasının bulunmaması durumunda sözleşme diğer tüm şartlar sağlansa bile geçersiz kabul ediliyor.
Emlakçı bilmediği için kefiller gizli koruma sağlıyor
Piyasadaki uygulamaları değerlendiren uzmanlar, "Emlakçı bilmediği için kefiller gizli koruma sağlıyor" şeklinde konuştu. Uzmanlar, sözleşme bu sıkı şartlara uygun hazırlanmamışsa, atılan imzanın hiçbir hukuki bağlayıcılığı bulunmadığını belirtiyor.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2025/639 esas sayılı kararı, uzayan dönemlerdeki sorumluluk sınırlarını güncel bir veri olarak ortaya koyuyor.
