Konut kiralama sürecinde uygun fiyatlı sahte internet ilanlarına yönelen vatandaşlar, telefon üzerinden kurulan iletişim sonrası yaptıkları ödemelerle mağduriyet yaşıyor. Sektör temsilcileri ve uzmanlar, son dönemde artış gösteren bu tür dolandırıcılık faaliyetlerine karşı kritik uyarılarda bulunuyor.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına intikal eden bir şikayet dosyasına göre, internette gördüğü ilan için telefon üzerinden 19 bin liraya anlaşan bir kişi, verilen banka hesabına 38 bin lira kapora gönderdi. Ödemenin ardından farklı bir numaradan aranan vatandaşa, açıklama kısmına "depozito" yazıldığı için vergi kesilemediği ve iade işlemleri bahanesiyle yeniden 38 bin lira göndermesi gerektiği söylendi.
Görüşme esnasında telefon ekranında "Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü" yazdığını gören kiracı, istenen tutarı tekrar transfer etti. Toplamda 76 bin lira ödeme yapan vatandaş, daha sonra muhataplarına ulaşamayınca dolandırıldığını anlayarak savcılığa suç duyurusunda bulundu.
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi ile Denetim Artıyor
Benzer şikayetlerin yargıya yansıması üzerine uzmanlar, sahte ilanlara karşı en etkili yöntemin yüz yüze görüşme, yerinde inceleme ve resmi belgelerin teyit edilmesi olduğunu vurguluyor. İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Nizamettin Aşa, bu vakaların önlenmesi amacıyla Ticaret Bakanlığının Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'ni (EİDS) kurduğunu hatırlattı.
Sistemin işleyişine dair bilgi veren Aşa, "Bu sistemde ev sahibi, emlakçıya yetki veriyor. Diyor ki 'Benim adıma, benim emlağımla ilgili ilan verebilirsin.' E-Devletten ben yetki aldığım zaman ilana çıkabiliyorum veyahut ev sahibi, gerçekten o evin sahibiyse kendi bireysel ilan verebiliyor. Bunu da sistem kontrol ediyor. Tapu bu kişinin mi, değil mi? Veya anne, baba, çocukları adına birinci derece yakınına aitse, sahibi sıfatıyla ilan verebiliyor. Ama bakıyorsunuz halen sahte ve yanıltıcı ilan veya kapora dolandırıcılığı yapılan ilanlar var. Eskisi gibi çok değil ama yine de bitmedi" ifadelerini kullandı.
Kapora Ödemelerinde IBAN ve Ofis Kontrolü Uyarısı
Bazı emlak firmalarının yetki bilgilerinin kopyalandığına dair bildirimler aldıklarını belirten Aşa, dolandırıcıların ikna kabiliyetine karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Aşa, "Bize yapılan birçok şikayette, bazı emlak firmalarının e-Devlet üstünden aldığı yetki şifresiyle bunu kullandıkları yönünde bilgiler geldi. Adam bu şifreyi kopyalıyor ve emlakçının adına sahte ilan veriyor. Bu sahte ilan sonucunda ev kiralamak isteyenlere, 'Ev ucuz, bir an önce evi vermem lazım. İhtiyacım var. İstanbul dışındayım. Bana acele şu IBAN'a, şu havaleyi çıkın, o şekilde geleyim. Hiçbir şey yoksa kalkıp İstanbul'a gelmem' gibi ikna edici bir şekilde vatandaştan kapora alıyorlar" dedi.
Vatandaşların emlak ofislerini fiziksel olarak ziyaret etmesi gerektiğini vurgulayan Aşa, şu tavsiyelerde bulundu: "Emlakçıyım diyorsa, gidin mutlaka ofisine bakın. Böyle bir emlak ofisi var mı yok mu? Bu kişi yetkili bir emlakçı mı değil mi? 'Sahibiyim' diyorsa, o kişiden mutlaka tapu ve kimlik bilgisi isteyin. Hiç kimsenin IBAN'ına havale çıkmayın. Ancak kanaat getirdiğiniz zaman, 'Evet, bu emlakçı veya bu ev sahibi' diyorsanız... Bunun dışında hiç kimseye kapora kesinlikle göndermeyin."
Emekli tapu müdürü Betül Ekin ise kiralama süreçlerinde tapu müdürlüklerinin bir dahli olmadığını hatırlatarak, "Vatandaşlar öncelikle ilanda gördükleri taşınmazın malikiyle birebir görüşmeyi ve evi yerinde görmeyi tercih etmeliler. Telefonla görüştüklerinde, herhangi bir kapora göndermemelerini özellikle öneririm. Öncelikle taşınmazın malikiyle birebir görüşsünler, taşınmazı yerinde görsünler. Taşınmazın malikinden tapu bilgisini sorgulasınlar" şeklinde konuştu. Kapora ödemesinin bir ön protokol sonrası ve doğrudan malikin hesabına yapılması gerektiğini belirten Ekin, "Kesinlikle vatandaşlarımız, 'tapudan mesaj gelecek' gibi şeylere inanmasın" uyarısını yineledi.
