Gayrimenkul satışlarında ödeme güvenliğini sağlamayı hedefleyen Güvenli Ödeme Sistemi'nin zorunlu hale getirilmesi için belirlenen takvimde değişikliğe gidildi. Daha önce 1 Temmuz'da başlaması planlanan uygulamanın, teknik altyapı çalışmalarının sürmesi nedeniyle 1 Ekim 2026'ya ertelendiği açıklandı. Yeni sistem, tapu devri ile para transferini eş zamanlı hale getirerek nakit taşıma ve sahte para gibi riskleri ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Tapu devri ve para transferi aynı anda yapılacak
Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin temel amacının tapu devri ile ödemeyi senkronize etmek olduğunu ifade etti. Mevcut uygulamada taraflar arasında yaşanan güven sorununa dikkat çeken Özelmacıklı şunları söyledi: "Satıcı önce parayı almak istiyor, alıcı ise tapu devri gerçekleşmeden ödeme yapmaktan çekinebiliyor. Taraflar arasında oluşan bu belirsizlik yeni sistemle birlikte ortadan kaldırılmaya çalışılıyor". Yeni model, alıcının transfer ettiği bedeli güvenli bir hesapta bloke edecek ve tapu devri tamamlandığında satıcının hesabına otomatik olarak aktaracak.
Özelmacıklı, yeni düzenlemenin 2017'den beri mevcut olan Tapu Takas Sistemi ile benzer bir çalışma prensibine sahip olduğunu belirtti. Tapu Takas Sistemi'nde de ödemenin tapu tescilinden sonra satıcıya geçtiğini, ancak kullanım oranının düşük kaldığını ekledi. Yeni sistemle bu modelin yaygınlaştırılmasının hedeflendiği bildiriliyor.
Tapuda düşük bedel gösterme sorunu sürüyor
Uzmanlar, sistemin tapuda satış bedelinin düşük gösterilmesi uygulamasını çözmediğini belirtiyor. Özelmacıklı, gerçek satış bedeli 10 milyon lira olan bir taşınmazın tapuda daha düşük bir bedelle beyan edilmesi halinde güvenli ödeme sisteminin yalnızca resmi olarak bildirilen tutarı kapsayacağını söyledi. Bu durumun kayıt dışılığın tamamen ortadan kalkmasını engelleyeceğine dikkat çekti.
Özelmacıklı, Türkiye'de taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin sisteme doğru yansıtılması gerektiğini vurgulayarak bunun ekspertiz raporlarının yanı sıra gerçek satış fiyatlarının kayıt altına alınmasıyla mümkün olacağını ifade etti. Sektör temsilcileri de tapu harçlarının yeniden düzenlenmesi ve gerçek satış bedellerinin sisteme yansıtılmasına yönelik adımlar atılması gerektiğini dile getiriyor. Yeni dönemde yetki belgeli emlak işletmelerinin de Güvenli Ödeme Sistemi'nin paydaşlarından biri olması bekleniyor.
