Yüksek kira seviyeleriyle gündemden düşmeyen İstanbul, yeni eğitim öğretim dönemiyle birlikte bir kez daha gündemde. Okulların açılmasına kısa bir süre kala İstanbul’da kiralık ev kâbusu şimdiden başladı.
Kiralık ev fiyatları zirvede
Üniversite yerleştirme sonuçları ve kamu atamaları megakent İstanbul’da kira talebini patlattı. Rakamlar zirveye çıkarken hem öğrencinin hem de memurun barınma krizi derinleşiyor. Öğrenci ve memurlar uygun kiralık ev bulamıyor. İstanbul’un kira krizini çözmek için emlak sektöründen çarpıcı bir öneri geldi.
Barınma sorununa çözüm önerisi geldi
Emlak uzmanı Şerif Varlı, üniversite yerleştirme sonuçlarının açıklanması ve okulların açılmasıyla birlikte İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlerde kiraların yeniden artışa geçtiğini söyledi. Varlı, öğrencilerin barınma sorununa kalıcı çözüm için İstanbul’daki üniversitelerin kısmen şehir dışına taşınması gerektiğini vurguladı.
Megakentte kiralık ev talebi arttı
Varlı, üniversite yerleştirme sonuçlarının açıklanması, okulların açılması ve kamu personeli atamalarının netleşmesiyle birlikte kiralık ev talebinin hızla arttığını belirterek “Zaten yüksek seviyelerde olan kiralara, öğrencilerin ve yeni atanan kamu personelinin talepleri eklenince arz üzerindeki baskı büyüyor ve fiyatlar daha da yukarı çıkıyor” dedi. Varlı, mevcut durumda öğrencilerin barınma sorununun daha da ağırlaştığını ifade etti.
“İstanbul’daki üniversiteler şehir dışına taşınmalı”
Şerif Varlı, İstanbul’daki yoğunluğun öğrenciler için barınmayı imkânsız hale getirdiğini vurgulayarak çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
"Vakıf üniversitelerinin tamamen ya da kısmen İstanbul dışına taşınması, Silivri, Çatalca, Şile gibi daha az yoğun bölgelerde büyük kampüsler ve öğrenci şehirleri kurulması, bu alanlarda modern yurtlar ve öğrenci konutlarının inşa edilerek merkezdeki kira baskısının hafifletilmesi gerekiyor.”
“Kiralık yatak Türkiye’de de gündeme alınmalı”
Varlı, yurtdışında uygulanan “kiralık yatak” sistemini de örnek göstererek, “Bir odada iki-üç öğrencinin paylaştığı uygun maliyetli çözümler Türkiye’de de gündeme alınmalı” dedi.
İstanbul’da kira uçurumu milyonları buluyor
İstanbul’daki kira piyasasında görülen uçurumun dikkat çekici olduğunu belirten Varlı, “Bağcılar en düşük kiralara sahip. Beşiktaş’ta rakamlar milyonlara çıkabiliyor. Bu tablo, İstanbul’un sosyo-ekonomik kutuplaşmasını yansıtıyor” diye konuştu.
İstanbul’un nüfus artışına da değinen Varlı, “2000 yılında 10 milyon olan nüfus bugün 16 milyona dayandı. Türkiye’nin genel nüfusu 25 yılda yüzde 30 artarken İstanbul’un nüfusu yüzde 60 büyüdü. Ülke yüzölçümünün yüzde 1’inden küçük bir alanda nüfusun yüzde 20’sini barındırmak olağanüstü bir yoğunluk demek” diye konuştu.
Satılık konutlarda makas açılıyor
Kiralık piyasadaki dengesizliğin satılık konutlarda da görüldüğünü belirten Varlı, “Bebek’te 6 milyar TL’ye kadar çıkmasının arz-talep dengesizliğini gösterdiğini söyledi. Varlı, “Bu kadar geniş fiyat skalası yatırımcı için fırsat yaratıyor çünkü her gelir grubuna hitap eden segmentler mevcut. Ancak toplumsal refah açısından ciddi risk söz konusu; orta gelirli aileler merkezden dışlanıyor” dedi.
“Ulaşılabilir konut politikaları uygulanmalı”
Varlı, orta ve alt gelir gruplarına yönelik konut arzının yetersizliğine dikkat çekerek şu önerileri sıraladı:
"30–40 yıl vadeli düşük faizli mortgage modelleri,
Kamu-özel sektör ortak projeleriyle uygun fiyatlı konut üretimi,
Banliyö ve çevre illere planlı göç ve istihdam teşvikleri,
Sosyal konut ve kiralık konut projelerinin artırılması.
İstanbul’un Yeni Cazibe Merkezleri.
Şerif Varlı, İstanbul’un çeper ilçelerinde önemli potansiyel olduğunu vurguladı: “Silivri, Çatalca, Şile, Sultanbeyli, Esenler ve Arnavutköy gibi ilçelerde fiyatlar daha düşük. Üçüncü havalimanı çevresi, Kuzey Marmara Otoyolu ve lojistik hatlarıyla bu bölgeler önümüzdeki 10 yılda değer artışında yeni cazibe merkezleri olacak.”
“İstanbul’un nüfusu 5–6 milyona düşmeli”
Şehrin sürdürülebilirliği açısından büyük resmi işaret eden Varlı, İstanbul’un 16 milyonluk nüfusuyla artık yaşanabilirlik sınırlarını aştığını söyledi. Varlı, “İstanbul’un refah seviyesinin dengelenebilmesi için nüfusunun 5–6 milyon seviyelerine düşürülmesi gerekiyor. Aksi halde sosyo-ekonomik dengesizlikler daha da derinleşecek. Bu sadece gayrimenkul piyasası değil, şehrin sürdürülebilirliği için de kritik bir konu” ifadelerini kullandı.
