Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, bu yılın eylül ayında Türkiye genelinde konut satışları geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,26 azalarak 156 bin 918'den 142 bin 390'a indi. Toplam satışlardaki bu düşüşün temel nedeni ikinci el konut piyasasındaki durgunluk oldu. İkinci el konut satışları yüzde 15,3'lük düşüşle 107 bin 310 adetten 90 bin 871'e gerilerken, sıfır konut satışları 49 bin 608'den 51 bin 519'a yükselerek yüzde 3,85 oranında arttı.
Büyükşehirlerde yüksek fiyatlar, artan arsa maliyetleri ve finansmana erişimdeki zorluklar talebi baskılarken, Anadolu illerinde tasarruf finansman modellerinin yaygınlaşması ve arsadan ev sisteminin benimsenmesi yeni projelere olan ilgiyi canlandırdı. Bu dönemde İstanbul'da sıfır konut satışları yüzde 0,99, İzmir'de yüzde 9,3 ve Antalya'da yüzde 2,3 azaldı. Buna karşılık Zonguldak, Bingöl, Elazığ, Bayburt ve Iğdır gibi illerde satışlar yüzde 50'nin üzerinde artış gösterdi.
Şırnak ve Bingöl'de satışlar iki katına çıktı
Sıfır konut satışlarında en belirgin artış Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki illerde gözlendi. TÜİK verilerine göre Şırnak'ta satışlar yüzde 138,2, Bingöl'de ise yüzde 114,6 arttı. Bu illeri Adıyaman (yüzde 79,9), Zonguldak (yüzde 76,4), Elazığ (yüzde 76,2), Bayburt (yüzde 69,1), Muş (yüzde 63,4) ve Iğdır (yüzde 50,4) takip etti.
Yüzde 20 ile 49 arasında artış kaydeden iller arasında Van (yüzde 47,6), Niğde (yüzde 46,2), Kastamonu (yüzde 43,4), Erzurum (yüzde 38,2), Erzincan (yüzde 36,4), Kırıkkale (yüzde 35,5), Sivas (yüzde 33,2), Ağrı (yüzde 31,7), Bitlis (yüzde 30,0), Nevşehir (yüzde 29,5), Kars (yüzde 26,5), Amasya (yüzde 25,6) ve Düzce (yüzde 23,5) yer aldı.
Satışların en fazla düştüğü il ise yüzde 50,6'lık oranla Artvin oldu. Artvin'i Ardahan (yüzde 34), Giresun (yüzde 30,2), Rize (yüzde 23,8), Diyarbakır (yüzde 23,5) ve Batman (yüzde 21) izledi. Bursa'da düşüş yüzde 20,4, Mardin'de yüzde 19,9, Bilecik'te yüzde 18,7, Kütahya'da yüzde 17,7 ve Karabük'te yüzde 14,7 olarak gerçekleşti.
Türkiye'nin en çok konut satılan ilk 15 şehri incelendiğinde genel eğilimin aksine Tekirdağ öne çıktı. Arsadan ev modellerinin yaygın olduğu Tekirdağ'da satışlar yüzde 1,9 artarak 3 bin 943'e ulaştı. Ancak Kocaeli yüzde 6, Gaziantep yüzde 0,9, Bursa yüzde 16,3 ve Adana yüzde 12,4'lük oranlarla azalış yaşadı.
Ticari gayrimenkulde Samsun ve Ankara öne geçti
Ticari gayrimenkul satışlarında İstanbul, Mersin ve Adana gibi metropollerde yüzde 28 ile 31 bandında düşüşler yaşanırken, sanayi ve lojistik odaklı şehirlerde hareketlilik gözlendi. Samsun'da iş yeri satışları yüzde 34,2'lik artışla 184'ten 247'ye yükseldi. Sanayi kentleri Sakarya ve Tekirdağ'da da iş yeri satışları yüzde 20'nin üzerinde arttı.
Ankara, ticari gayrimenkul pazarında atağa geçerek satışlarını yüzde 10,5 artırıp 2 bin 771'e çıkardı. Antalya da ticari satışlarını 831'den 902'ye yükseltti. Buna karşılık Trabzon'da iş yeri satışları yüzde 31,2 azalarak 128'den 88'e düştü. Türkiye genelinde iş yeri satışları yüzde 3,79'luk hafif bir düşüşle 18 bin 28'den 17 bin 345'e geriledi. İstanbul'da ise ticari satışlar yüzde 28,4 azaldı.
