Artan kira bedelleriyle birlikte gündeme gelen emlakçı komisyonu ücretleri tartışmalara neden olurken, konuya ilişkin yasal sınırlar Gayrimenkul Uzmanı Olcay Selvi tarafından açıklandı. Selvi, komisyon bedellerinin Ticaret Bakanlığı yönetmeliği ile düzenlendiğini ve kiralamalarda en fazla bir aylık kira bedeli olabileceğini ifade etti.
Mevzuat komisyon tavanını belirliyor
Emlak danışmanlarının alabileceği hizmet bedelinin yasal dayanağını açıklayan Olcay Selvi, oranın kanunla değil yönetmelikle sabitlendiğini belirtti. Selvi, konuya ilişkin şunları söyledi: "6098 sayılı Borçlar Kanununa göre belirlenir aslında emlak danışmanının hizmet bedeli. Ama burada oran verilmez. Oran Ticaret Bakanlığı'nın taşınmaz ticaret hakkındaki yönetmeliğiyle belirlenir. Satışlarda bu oran en fazla yüzde 4. Kiralamalarda da yine bir kira bedelidir. Danışman bu hizmeti verdiği zaman bir kira bedeline kadar bunun ücretini danışmanlık hizmet bedeli olarak alabilir."
Mevzuata göre, komisyon ücretinin aksi kararlaştırılmadığı sürece ev sahibi ve kiracı arasında paylaştırılması mümkün olsa da, mevcut piyasa koşullarında bu bedel genellikle kiracı tarafından karşılanıyor.
Arz talep dengesi ödeyecek tarafı değiştiriyor
Komisyonu kimin ödeyeceğinin piyasadaki arz talep dengesine bağlı olduğunu vurgulayan Selvi, konut arzının bol olduğu ülkelerde bu bedeli ev sahiplerinin ödediğini belirtti. Selvi, "Burada aslında baktığınız zaman dünyada da bu hemen hemen aynıdır. Yani kiralamalarda hizmet bedeli bir kira oranında alınır. Bunun ev sahibi mi yoksa kiracıdan mı alınacağı da belirtilmemiştir. Temel mevzu aslında iktisadın da temeline dayanan arz talep dengesidir. Yani ev çok olduğu zaman, arz da yüksek olduğu zaman bu kira bedelini hizmet bedeli olarak ev sahipleri öder" ifadelerini kullandı.
Türkiye'de kiralık konut bulmanın zorluğu nedeniyle komisyon yükünün kiracıların üzerinde kaldığını ifade eden Selvi, gelecekte konut arzının artmasıyla bu durumun değişebileceğini dile getirdi. Olcay Selvi, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ama bizdeki modelde bizde kiralık ev bulmak sorun olduğu için burada bunu kiracı ödemek durumunda kalıyor. Bu biraz kiracının üstüne yük oluyor. Bu eğer bizde daha bol bol ev olursa ileride inşallah daha da bu arz konusundaki çalışmalar devam eder, bunu belki de gelecekte ev sahibinin de ödediğini görebiliriz. Dünyada böyle örnekler var. Buradaki en önemli konu şu; bir gayrimenkul danışmanı eğer yetki belgeli, devletine vergisini ödeyen, işini doğru yapan bir gayrimenkul danışmanıysa aldığı sözleşmenin karşılığı bu parayı da alma hakkı var. Emlak faaliyetlerinin hizmet bedelleri bana göre normal. Hatta çoğunlukla bu hizmet bedelleri gerçek manasıyla tahsil edilemiyor da diyebiliriz."
