Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, ABD-İran savaşının başladığı haftadan bu yana konut kredisi faizlerinde önemli bir artış yaşandı. Yükselen enerji fiyatları ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle yıllık ağırlıklı ortalama faiz oranı yüzde 34,17'den yüzde 41,23 seviyesine ulaştı.
Küresel piyasalarda, 7 Temmuz'da sona eren 90 günlük ateşkesin ardından savaşın yeniden alevlenmesi, Hürmüz Boğazı'nın tekrar kapanma riski ve petrol fiyatlarının 90 dolara yaklaşması yeni bir enflasyon endişesi yarattı. Bu durum, küresel merkez bankalarını faiz indirim döngüsünü durdurmaya veya faizleri yüksek seviyelerde tutmaya yönlendiriyor.
Tüketici kredilerinde artış eğilimi sürüyor
TCMB verilerine göre, tüketici kredisi faizlerindeki yükseliş eğilimi devam ediyor. ABD-İran savaşı öncesi 27 Şubat haftasında yüzde 34,63 olan konut kredisi faizleri, savaşın başladığı 6 Mart haftasında yüzde 34,17'ye gerilemişti. Ancak 17 Temmuz haftası itibarıyla bu oran yüzde 41,23'e çıkarak geçen yıl ağustos ayında görülen yüzde 40'lı seviyeleri aştı.
Aynı dönemde diğer tüketici kredilerinde de artışlar gözlendi. 27 Şubat-17 Temmuz haftaları arasında ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 56,79'dan yüzde 64,98'e, taşıt kredisi faizleri ise yüzde 39,12'den yüzde 47,26'ya yükseldi. Kredili Mevduat Hesabı (KMH) dahil faizler de yüzde 60,50'den yüzde 63,41'e çıktı.
Bu kalemler arasında en düşük faiz oranı yıllık ağırlıklı ortalama yüzde 41,23 ile konut kredisinde kaldı. 29 Mayıs haftasında taşıt kredisi faizlerinin 3,67 puan gerisine düşen konut kredisi, 17 Temmuz haftasında aradaki makası 6,03 puana çıkardı. En yüksek faiz ise ihtiyaç kredilerinde görülürken, ticari krediler yüzde 53,75 ile ikinci sırada yer aldı.
Küresel merkez bankaları faiz politikasını yeniden şekillendiriyor
Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisi Avrupa'daki faiz oranlarına da yansıdı. Finansal Bilgi Hizmeti Moneyfacts verilerine göre, İngiltere'de iki yıllık sabit faizli konut kredisi faizleri yüzde 4,85'ten yüzde 5,57'ye, beş yıllık sabit faizli krediler ise yüzde 4,95'ten yüzde 5,60'a yükseldi.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) geçen hafta politika faizlerini sabit tutarken, ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yaşanan enerji şokunun enflasyon üzerindeki tam etkilerinin henüz ortaya çıkmadığını söyledi. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) mesajları küresel piyasaların yönü açısından kritik önem taşırken, Japonya'da ise enflasyonist baskıların sürmesi nedeniyle Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) yıl sonuna kadar bir faiz artırımı yapabileceği fiyatlanıyor.
Türkiye'de ise konut kredisi faiz oranları aylık yüzde 2,88 ile yüzde 5,00 arasında değişiyor. Hükümet, Aile Yılı kapsamında yalnızca yeni evlenecek gençlere yönelik düşük faizli bir kampanya sürdürüyor. Bazı kamu bankaları aracılığıyla, 1 milyon TL'ye kadar 120 ay vadeli ve aylık yüzde 2,60 faiz oranıyla kredi imkânı sunuluyor.
