Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, mevcut yapı stokunun güvenliğini sağlamak amacıyla yeni bir periyodik muayene sistemini hayata geçiriyor. Bakanlığın hazırladığı düzenlemeye göre, tamamlanmış binalar belirli aralıklarla teknik incelemeye tabi tutulacak.
1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek uygulama kapsamında Türkiye’deki tüm binalar her beş yılda bir zorunlu yapısal denetimden geçirilecek. Bu süreçte yapıların inşa edildikten sonraki dönemlerde de takibi sağlanarak güvenlik standartlarının korunması hedefleniyor.
Dijital kimlik ve kapsamlı teknik inceleme
Yeni sistemle birlikte her yapı için Bina Kimlik Sertifikası oluşturulacak. Ruhsat, iskan ve proje bilgilerinin dijital ortamda kayıt altına alınacağı bu sertifika, binanın geçmişine dair verilerin şeffaf şekilde tutulmasını sağlayacak.
Teknik ekipler tarafından gerçekleştirilecek incelemelerde binaların kat sayısı, tavan alanı ve dış cephe çıkma ölçüleri tek tek kontrol edilecek. Denetim sürecinde özellikle şu hususlar mercek altına alınacak:
Kolonlara ve taşıyıcı sisteme herhangi bir müdahalede bulunulup bulunmadığı, yapıya kaçak kat eklenip eklenmediği ve taşıyıcı unsurlarda tehlikeli çatlakların mevcudiyeti tespit edilecek. Ayrıca binanın onaylı ruhsatına uygun olup olmadığı ve belirlenen kullanım amacına göre faaliyet gösterip göstermediği değerlendirilecek.
Zemin katlardaki ticari alanlarda özel kontrol
Depremlerde ağır hasarlara ve can kayıplarına neden olan yapısal müdahalelerin önüne geçmek amacıyla ticari alanlara odaklanılacak. Özellikle dükkanların yoğun olduğu zemin katlardaki kolonlar uzmanlar tarafından detaylı incelenecek. Taşıyıcı sistem bütünlüğünü bozan kesme, delme veya daraltma gibi işlemler raporlara yansıtılacak.
Yapılan kontroller sonucunda projeye aykırılık veya yapısal risk tespit edilmesi halinde hazırlanan rapor ilgili belediyeye veya idareye iletilecek. İdarenin yapacağı değerlendirme neticesinde riskin boyutuna göre bina için güçlendirme çalışması başlatılabilecek, gerekirse mühürleme veya yıkım kararı uygulanacak.
