Ev sahipleri ile kiracılar arasındaki depozito anlaşmazlıkları, fahiş talepler ve enflasyon karşısında eriyen iadeler nedeniyle giderek artıyor. Kiracılar, tahliye sırasında geri aldıkları paranın değer kaybetmesinden şikayet ederken, ev sahiplerinin talep ettiği bedeller de tartışma yaratıyor. Konuyla ilgili yasal düzenlemeleri Avukat Gizem Gonce anlattı.
"En fazla üç kira bedeli alınması kanunda çok açık bir şekilde düzenlenmiştir"
Depozitonun bir teminat bedeli olduğunu vurgulayan Gonce, yasal üst sınırı şu sözlerle açıkladı: "Türk Borçlar Kanunu'nda depozito bir teminat bedelidir. O evi, taşınmazı ya da konutu, dükkânı kiraya verdiğinizde; dükkânda veya evde bir hasar olması durumunda o hasarın karşılanması için kiracı tarafından önceden verilmiş bir teminattır. Ve Türk Borçlar Kanunu bu konuda en fazla üç kira bedeli kadar depozito alınması gerektiğini öngörmektedir." Uygulamada farklı durumlarla karşılaşıldığını belirten Gonce, "Aslında biz uygulamada bunun çok farklı örneklerini görebiliyoruz. Kimi zaman bir kira bedeli, iki kira bedeli diye de söylenebiliyor ama en fazla üç kira bedeli alınması kanunda çok açık bir şekilde düzenlenmiştir. Ve bu depozitonun aslında alınması tamamen ev sahibinin inisiyatifine bırakılacak bir durum değildir" diye konuştu.
Dövizle depozito konut kiralamalarında hukuka uygun değil
Avukat Gonce, döviz veya altın cinsinden depozito alınmasının ise konut kiralamaları için hukuka uygun olmayacağını belirtti. Tarafların anlaşması halinde ticari işletmelerde bunun mümkün olabileceğini söyleyen Gonce, konuyu şöyle detaylandırdı: "Daha çok ticari olan işletmelerde döviz üzerinden bir depozito alındığını görebiliriz. Örneğin bir şirkete kiralama yapıldıysa, o zaman bir döviz bedeli üzerinden şirketten bu bedelin talep edilmesi daha normal karşılanabilmektedir. Fakat diğer şekilde, vatandaşa yapılan ev kiralamalarında depozitonun döviz olarak alınmasının hukuka uygun olduğunu söylememiz çok mümkün olmaz."
Paranın değerini korumak için kritik sözleşme detayı
Depozitonun enflasyon karşısında erimesini önlemek için kira sözleşmesindeki ifadelerin önemine dikkat çeken Gonce, kiracılara şu kritik uyarıyı yaptı: "Kira sözleşmesinde 'üç kira' yazıyorsa, orada aldığı bedel üzerinden aslında depozitonun kendisine iadesi gerekir. Fakat sözleşmede o dönemin güncel kira bedeli üzerinden mi ödeneceğinin de açıkça yazılmış olması gerekmekte. Kimi zaman tarihlere ve terimlere çok vakıf olamıyor vatandaşlar; sadece 'kira bedeli' diyorlar ama 'tahliye tarihindeki kira bedeli' ibaresinin de yazılması gerekiyor.”
