Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) araştırmacıları Altuğ Aydemir ve Ali Sevim tarafından hazırlanan çalışma, dijital ayak izlerinin ekonomik göstergeler olarak güvenilirliğinin para politikası rejimine bağlı olduğunu ortaya koydu. Ekim 2026 tarihli tebliğde yer alan analiz, Haziran 2021 ile Mayıs 2026 arasındaki verileri kapsıyor.
Araştırmacılar, Google Trends üzerinden belirlenen 256 konut temalı arama ifadesinden 72'sini kullanarak bir endeks oluşturdu. Bu endeks, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileriyle desteklenen enflasyondan arındırılmış konut fiyatları ve satış rakamlarıyla karşılaştırıldı. Analiz sonucunda, piyasa dinamiklerinin 2023 ortasında keskin bir değişim yaşadığı tespit edildi.
İlişki Temmuz 2023'te koptu
Çalışmada, politika faizindeki artışların başladığı Haziran 2023'ü takip eden Temmuz ayı, yapısal kırılma noktası olarak işaretlendi. Konut kredisi faiz oranlarının yüzde 21,3'ten yüzde 32,2'ye, ardından Ağustos ayında yüzde 36,2'ye yükseldiği bu dönemde, finansman koşullarının ağırlaşması vatandaşların arama davranışları ile piyasa fiyatları arasındaki bağı zayıflattı.
Parasal sıkılaşma öncesinde, Google arama endeksindeki tipik bir artış, aylık reel konut fiyatlarında yaklaşık 1,6-1,7 puanlık daha yüksek bir artışla ilişkilendiriliyordu. Temel modelde bu ilişkinin katsayısı 0,046 iken, sıkılaşma sonrası dönemde bu değer -0,003'e geriledi. Enflasyonun hesaba katıldığı modellerde ise katsayı 0,048'den 0,022'ye düştü. Bu durum, arama verilerinin fiyatlara yansımasının belirgin biçimde azaldığını gösterdi.
Tahmin modellerinde de benzer bir sonuç elde edildi. Sıkılaşma öncesi dönemde arama verilerinin modele eklenmesi, tahmin hatasını yüzde 20,2 oranında azaltırken; 2023 sonrası dönemde bu katkı kayboldu ve hatta performansı düşürdü. Araştırmacılar, bu bulguların nedensellik kanıtı içermediğini, ancak değişkenler arasındaki ilişkinin para politikası dönemlerine göre farklılaştığını vurguladı.
Konut satışları açısından bakıldığında ise resim farklılaştı. Fiyatların aksine, sıkılaşma sonrası dönemde Google aramaları ile konut satışları arasında pozitif bir ilişki tespit edildi. Ancak arama verileri, satışlara ilişkin tahminlerin doğruluğunu artırmada ek bir fayda sağlamadı. Çalışma, internet tabanlı göstergelerin kullanımında hem incelenen değişkenin hem de mevcut para politikası rejiminin dikkate alınması gerektiğine işaret etti.
